„Alcest zaczynoł fuczeć…” 36 osób napisało śląskie dyktando w Rybniku. Sprawdź cały tekst!

Szacowany czas czytania: 04:52

Śląskie dyktando w Rybniku

Ponad 30 osób postanowiło zmierzyć się ze śląskim dyktandem w Rybniku. W sobotę (24.05) w bibliotece zmierzyli się z „Mikołajkiem”. Opowieść o chłopcu stworzoną przez René Goscinnego, po śląsku napisał Grzegorz Buchalik, a odczytał aktor Klaudiusz Kaufman, posłuchajcie:

Wśród piszących byli nie tylko Ślązoczki i Ślązoki, ale też goście z zagranicy:

Jak mówi Radiu 90 Krzysztof Szweda, wiceprezes Demokratycznej Unii Regionalistów Śląskich, w tym roku dyktando pisało 35 osób:

Krzysztof Szweda: Raz jest więcej, raz mniej. To nas absolutnie nie zniechęca, wręcz motywuje, żeby poprawiać jakość, natomiast w stosunku do zeszłego roku mamy więcej osób. Jest to już 11. diktand, także można powiedzieć, że w Rybniku jest taka tradycja.

Czy tekst „Mikołajka” po śląsku był trudny? Ocenia Artur Czesak językoznawca, dialektolog i leksykograf, przewodniczący komisji oceniającej śląski dyktando w Rybniku:

Artur Czesak: W tekście są dziecięce pojęcia. Tam jest kilka elementów składniowych, trochę rzadszych czasowników. Po polsku to by było spieszyć się, nadążać. Ale w każdym dyktandzie musi być jakiś kruczek, który oddzieli średnią od arcymistrzów.

Posłuchaj co mówi językoznawca o języku śląskim:

Jeśli ustawa o języku śląskim się pojawi, będzie pomocna, ale nie jest warunkiem, by śląski się rozwijał.

Ślązacy walczą o uznanie śląskiego za język regionalny, zgodził się na to parlament, ale ustawę zawetował prezydent Andrzej Duda

– przypomina europoseł Łukasz Kohut:

Łukasz Kohut: Jeśli chodzi o kodyfikacja i Radę Języka Śląskiego, to jesteśmy na dobrym etapie, natomiast problemem jest ciągle decyzja polityczna. Przeszliśmy ostatnim razem przez polski Sejm, przez Senat, mieliśmy większość, ale pan prezydent Andrzej Duda zawetował ustawę o języku śląskim, nazywając nas elementem wojny hybrydowej. No i teraz składamy kolejny raz w polskim Sejmie ten projekt, żeby prezydent- mam nadzieję Rafał Trzaskowski- podpisał ustawę o języku śląskim. I z tego, co widzimy i słyszymy, bo słuchamy jego wystąpień, dla niego język śląski też jest ważny, prawdopodobnie także dlatego, że jego żona pochodzi z Rybnika i doskonale orientuje się w tym temacie.

Śląskie dyktando w Rybniku pisano już po raz 11. Wyniki:

• Pierwsze miejsce: Alan Jasik
• Drugie miejsce: Paweł Szutow
• Trzecie miejsce: Krzysztof Szymura
• Wyróżnienie – Natalia Shlikhutka, Ewa Szczodra, Teresa Urbańczyk, Piotr Hink
• Nagroda dla najmłodszego uczestnika – Michał Kocot (10 lat).

Ślaskie dyktando w Rybniku. Cały tekst!

Ale my sie polachali! W te popołedni po drōdze do szkoły trefiōł żech Alcesta, a tyn zagodoł:

– A keby my tak niy poszli do szkoły? Jo żech mu ôdpedzioł, że to by było brzidko, że

rechtorka niy byłaby rada, że tata godoł mi, że trza sie chycić roboty, jak chce sie do czegoś

w życiu dōnś i zostać pilotym fligra, że mamie bydzie przikro, i że to brzidko cyganić. Alcest

na to, że na dyć mōmy mieć lekcyjo rachowanio, tōż jo padoł żech „dobra” i niy poszli my do

szkoły. Zamiast iś w strōna szkoły, polecieli my w drugo strōna. Alcest zaczynoł fuczeć, niy

poradziōł postyknōnć za mnōm. Musza wōm pedzieć, że Alcest to bachrocz i sztyjc jy. Toć,

to zawodzo mu przi lotaniu. A jo je żech fest dobry w lotaniu na szterdziści metrōw. To je

dłōgość naszego placu we szkole. – Popiluj, Alcest – wołołech. – Już niy umia – ôdpedzioł

Alcest, zrobiōł dużo „ufōw-pufōw” i sztopnōł. Beztōż jo padołech mu, że lepszy tukej niy

zostować, bo inakszy nasze taty i mamy mōgliby nas znojś i zakozać maszketōw, a potym

prziszli by inszpechtory ze szkoły i zakludziyli by nas do ciymnego heresztu, a dowali do

jedzynio yno chlyb z wodōm. Jak Alcest to usłyszoł, dostoł ôgrōmnyj siyły i polecioł tak

gibko, że jo niy poradziyłech go dogōnić. Sztopli my fōrt daleko, dobry kōnsek za sklepym

pana Pytlika, kery je fest miyły, a u kerego mama kupuje dżym pozimkowy. Ôn je fajny, bo

niy ma w nim peckōw, niy to co w tym ze fyrzichōw. – Sam nos żodyn niy bydzie szterowoł –

uznoł Alcest i wyciōngnōł pierniczki z kapsy a zaczōn jeś, bo padoł, że z tego lotanio tak

zarozki po ôbiedzie aże chyciōł go głōd. – Dobrze żeś to wymyślōł, Alcest – prziznołech –

jak myśla ô kōmplach, kerzi sōm we szkole a robiōm praje zadania z rachōnkōw, to mi sie

chce śmioć! – Mie tyż – padoł Acest i my sie lachali.

• Wojna w Ukrainie. „Moje dziecko nie zna świata bez wojny”

gwara Rybnik wiadomości z Rybnika