Jan Olbrycht: o kolegach z „Hanki”, kampusie, historii samorządu i roli burmistrza w latach 90-tych

Jan Olbrycht, wtorkowy poranny gość Radia 90 zaproponował nam i naszym słuchaczom sentymentalną podróż do Rybnika sprzed lat, do pierwszych lat odbudowanego samorządu i czasów kiedy nasze miasta stały się europejskimi.

Szacowany czas czytania: 05:25

Jan Olbrycht o samorządzie, pierwszych wizytach w instytucjach unijnych

Dzisiejsza poranna rozmowa w Radio 90 z Janem Olbrychtem była sentymentalną podróżą do początków samorządu, lat młodzieńczych przyszłego burmistrza Cieszyna, Marszałka Województwa Śląskiego i posła Parlamentu Europejskiego.
Po 20 latach cotygodniowego dojeżdżania do Brukseli. Rybniczanin Jan Olbrycht przeszedł na emeryturę, bo jak mówił trzeba wiedzieć, kiedy ze sceny zejść. Teraz będzie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem między innymi jako wykładowca na Uniwersytecie Śląskim. Dziś był również gościem Radia 90:

Jan Olbrycht: Jak zostawałem burmistrzem, po tym jak wygraliśmy wybory i najpierw trzeba było zdecydować, kto zostanie burmistrzem, a potem trzeba było wymyśleć, co to dzisiaj w dzisiejszej rzeczywistości znaczy „burmistrz”. Kto to w ogóle jest? Czy to ma być pierwszy sekretarz partii, czy to ma być naczelnik, czy to ma być kierownik, dyrektor, menadżer itd. To było fascynujące. Ja miałem okazję zawsze być w tej pierwszej grupie, byłem w grupie pierwszych burmistrzów, potem byłem w grupie pierwszych marszałków, a potem w grupie pierwszych posłów do Parlamentu Europejskiego. I każda z tych rzeczy wymagała jakby budowania, bo tak naprawdę nikt nie wiedział, jak to się robi. W Rybniku robił to mój kolega Józek Makosz, ja robiłem to inaczej.

Dzieciństwo Jan Olbrych spędził przy ulicy Rudzkiej w Rybniku, w jednym z domów na przeciwko byłego szpitala a obecnie kampusu, który po latach współtworzył jako Marszałek Województwa Śląskiego:

Jan Olbrycht: Brałem co nieco udział w tworzeniu kampusu, ponieważ wtedy, kiedy byłem marszałkiem, to były tereny szpitala. Dokonywaliśmy wtedy dosyć szybkich i dosyć sprawnie realizowanych działań, wymiany gruntów, też działań związanych ze szpitalem. W Rybniku udało nam się to zrobić i muszę powiedzieć, że chyba trochę przyłożyłem rękę do tego, żeby to się udało zrobić sprawnie. Ten kampus to jest bardzo dobre rozwiązanie i się cieszę, że udało się wtedy wyprowadzić stąd szpital i skoncentrować się na jednym szpitalu. To nie dotyczyło tego tylko szpitala, dotyczyło również Juliusza.

Poranny gość Radia 90 jest absolwentem Szkoły Podstawowej nr 1 w Rybniku II Liceum Ogólnokształcącego wówczas imienia Hanki Sawickiej. W liceum chodził razem do klasy z Józefem Makoszem prezydentem Rybnika w latach 1990-1998 oraz Michałem Śmigielskim wiceprezydentem Rybnika za czasów prezydentury Adama Fudalego:

Jan Olbrycht: Taka klasa, dosyć aktywna i potem tak jak w szkole opanowaliśmy różne funkcje społeczne, samorządy i tak dalej. Tak potem weszliśmy w życie zawodowe, jak uczy historia nas rzuciła w różne miejsca, po prostu zajęliśmy się sprawami publicznymi. Myślę, że z nie najgorszym skutkiem.

Radio 90: Pan myślał o polityce w ogóle wówczas?

Jan Olbrycht: To, co było dla mnie ważne, oprócz oczywiście sportu, działań o charakterze rozrywkowym, bo ja prowadziłem dyskoteki w Aligatorze w Rybniku, a głównie czas wolny, jeśli go miałem, to poświęcałem harcerstwu w Rybniku, jako instruktor harcerski prowadziłem bardzo różne działania.

W porannej rozmowie rozmawialiśmy o kondycji samorządu i tego jak zmieniała się ona na przestrzeni lat. Prezydent czy burmistrz powinni mieć fachowców od zarządzania miastami – mówi poranny gość Radia 90:

Jan Olbrycht: Jest problem, o który ja walczyłem cały czas, bez skutku. A rozwiązanie którego ja uważam powinniśmy jednak skopiować z różnych państw zachodnich. Mianowicie: burmistrzowie i prezydenci powinni mieć koło siebie zarządzających miastami, specjalistę od zarządzania publicznego. To jest specyficzny zawód. To nie jest zarządzający firmą, to jest zarządzanie publiczne. Zarządzanie miastem jest niezwykle trudne, a ten, kto wygrywa wybory, wcale nie musi się na tym znać…

Radio 90: Jest otoczony zastępcami.

Jan Olbrycht: I to powinni być tacy ludzie właśnie, ale oni nawet powinni być do tego wykształcenie. Ale nie ma takiej kierunków studiów, ponieważ nie ma czegoś takiego w siatce, w siatce płac.

20 lat spędzonych w Parlamencie Europejskim to spory czas. Postanowiłem odejść by zrobić miejsce innym – mówił Olbrycht:

Jan Olbrycht: Jak byłem burmistrzem Cieszyna, to wtedy Związek Miast Polskich mnie wydelegował do działań międzynarodowych i ja pracowałem z samorządami Europy Zachodniej nad funduszami dla nich, mniej więcej od lat 90-tych. Byłem wtedy raz na dwa tygodnie w Brukseli i pracowałem z tymi samorządami, pracowałem z Komisją Europejską również w latach 90-tych, czyli około 12-13 lat przed naszym wejściem do Unii. Jak przyjechałem do parlamentu, to spotkałem w parlamencie bardzo wielu moich kolegów, byłych burmistrzów, prezydentów regionów. Także dla mnie to nie był całkiem nowy świat jak się okazało. Natomiast rzeczywiście wszystko się zmieniło. Te 20 lat to naprawdę się zmieniło bardzo wiele. To jest akurat czas, w którym trzeba odejść i zostawić miejsca następnym.

Jan Olbrycht był kolejnym urodzinowym gościem Radia 90, świętującego 30 urodziny:

Jan Olbrycht: Nie wszystkie radia są w charakterze lokalne. Czy chodzi o to, że coś jest albo lokalne z nazwy, albo jest coś lokalne w sensie prawdziwym. Ja myślę, że jak ktoś chce posłuchać radia i wiedzieć co się dzieje w regionie, jak się poruszać itd., to państwo taką rolę spełniacie i to jest naprawdę inne radio niż radia ogólnopolskie. Jest inaczej budowane, ma świetną muzykę, natomiast jest inaczej budowane, inna jest konstrukcja i to da się to odczuć. Jest słyszane nie tylko tutaj, nie tylko Rybnik, Jastrzębie, Wodzisław, ale przecież w Cieszynie bardzo dobrze jest słyszane również i ja wielokrotnie słyszę, gdzie ludzie tego właśnie radia słuchają.