Radio 90 logo

MUZYKA WYBRANA DLA CIEBIE • Cieszyn 95.2 fm • Rybnik 90 fm Słuchaj Online Facebook YouTube Instagram

Opowieści o regionie: jak ptaki spędzają wakacje? Jak radzą sobie z upałem? [PODCAST]

Facebook Twitter

Czy ptaki mają wakacje? Czy ptaki odpoczywają? Jak radzą sobie z upałem? Odpowiedzi na te pytania mamy w ostatnim odcinku przed wakacjami w programie Opowieści o regionie. Świat ptaków tłumaczy nam ornitolog Tomasz Sczansny.

Opowieści o regionie: szpaki
Sarna i szpaki/ fot.T.Sczansny

Opowieści o regionie: posłuchaj kolejnych części

Opowieści o regionie: jak ptaki spędzają wakacje?

Radio 90: Czy ptaki, czy przyroda idą na wakacje?

Tomasz Sczansny: Niektóre gatunki korzystają z wakacji i to zasłużonych wakacji, ponieważ wychowały swoje młode i te, które przylatują do mnie do poidełka pić wodę, to widać, że to był ciężki czas dla nich i że czasami jeszcze jakieś młode kręcą się wokoło, które trzeba dokarmiać. Ale taki rudzik czy dzięcioł, który setki, a nawet tysiące razy musiał wchodzić i wychodzić z dziupli, żeby karmić te młode, już nie wygląda tak pięknie jak na wiosnę, więc wakacje są zasłużone. Podczas tych wakacji te ptaki często wymieniają swoje pióra, to nie jest tak, że one zrzucają naraz wszystkie pióra, ale zrzucają te pióra, za pomocą których latają, czyli lotki na przykład. I wtedy nie latają, tak robią kaczki. One wtedy chowają się w trzciny, mają spokój, chowają się przed drapieżnikami i tam powoli odbudowują te pióra. Potrzebują dużo wapnia, minerałów do tego…

Opowieści o regionie

Kaczka w Nacynie

Tomasz Sczansny: Ptaki przygotowują się do tego, żeby niektóre odlecieć do Afryki, potrzebują do tego nowych skrzydeł, ale też tkanki tłuszczowej, więc intensywnie żerują. I to kiedyś też był czas w takich czasach rzymskich, kiedy raz, że ptaki nie miały piór, tuczyły się, więc łapano je w łatwy sposób. Dodatkowo ucztowano i podawano na takich rzymskich stołach do konsumpcji.

Radio 90: Jak ptaki odpoczywają?

Tomasz Sczansny: Podobnie jak ludzie, ucinają sobie sjestę między 12.00 a 16.00, w lesie jest cisza. Nie ma ruchu wśród zwierząt, one chowają się do cienia i odpoczywają. Robią sobie drzemki. Dlatego, że ten dzień jest bardzo długi,  około 16 godzin, więc one potrzebują się przespać. Tak jeszcze nadmienię, że często potrzebują tego też papugi, które mamy w klatkach, bo tam gdzie one żyją to dzień równy jest nocy, 12 na 12, więc one 12 godzin mogą spać. A tutaj mamy tylko 6 godzin snu, więc warto nałożyć jakąś tam szmatkę na klatkę, żeby miały ciemno, bo jak nie będziemy tego robić,to będą takie ospałe, będzie nam się wydawać, że są chore, mogą sobie wyrywać nawet pióra. Papugi też potrzebują snu, tak jak i te ptaki. Więc to jest taka sjesta i drzemka.

Opowieści o regionie

Derkacz/ fot.T.Szczansny

Radio 90: Jakie ptaki w lipcu, w sierpniu możemy oglądać u nas? Które nam poleciłbyś do obserwacji?

Tomasz Sczansny: Ja może powiem o takich ptakach, które możemy słyszeć śpiąc w namiocie, na jakiś łąkach albo w lasach, bo to są często ptaki, które przylatują do nas i później tylko chodzą, już nie latają. Derkacz jest takim ptakiem, który w nocy przylatuje i jest aktywny głosowo i w nocy też odlatuje. Możemy go w ogóle nie widzieć, a jak już na wiosnę przyleci to można powiedzieć, że pozbywa się zdolności lotu, chociaż tak nie jest. Ale nie lata i przemieszcza się tylko na nogach, gdzieś w wysokich trawach. Możecie latem usłyszeć właśnie taki dźwięk, który specjalnie dla Was nagrałem.

Tomasz Sczansny: I jak słychać, to jest taki dość specyficzny dźwięk. Sama nazwa łacińska to nawiązująca właśnie do dźwięku. To trochę przypomina jak byśmy po zamku z kurtki przejeżdżali taką kartę bankomatową. Ten dźwięk daleko się niesie. I ten ptak właśnie aktywny jest przez całą noc. I czasami ludzie się zastanawiają, co to za dziwne dźwięki, dochodzą do nas z łąki… Ptak, który kojarzy mi się bardzo z latem, a witał nas w odcinku serialu „U Pana Boga za piecem”, kiedy ksiądz przemierzał łąkę o poranku na rowerze, to tam właśnie odzywa się przepiórka. To jest takie dość charakterystyczne. Jest jej coraz mniej na naszych łąkach, gdy przyleci na wiosnę, to tylko biega po łąkach, ale też charakterystyczny dźwięk, który przez całe lato możemy słyszeć w lasach to lelek. I to jest też taki jakby koncert silnika. I ten ptak też jest aktywny nocą. I to jest bardzo ciekawy ptak, bo on buduje gniazda na ziemi. Młode są upierzone tylko od dołu, żeby od ziemi nie ciągnęło zimno. Od góry są nagie, bo właśnie samica ogrzewa je od góry. Bardzo szeroko może otwierać paszczę, żeby łapać motyle i gąsienice, które są nawet takie dość duże.

Tak brzmi lelek, posłuchaj:

Opowieści o regionie

Lelek, Caprimulgus europaeus/fot.T.Szczansny

Radio 90: Jak sobie ptaki radzą z upałami?

Tomasz Sczansny: Trochę podobnie jak ludzie, bo chowają się właśnie w cień, unikają tego słońca. Bocian np. pije większą ilość wody i przylatuje na gniazdo i spryskuje młode wodą. Nie tylko bociany, ale inne ptaki okrywają swoje pisklaki czy jaja poprzez rozłożenie skrzydeł i rzucanie cienia. I tutaj np. sieweczki, które gniazdują na plażach, o których kiedyś już rozmawialiśmy, one nie ogrzewają jaj w takie upalne dni, tylko osłaniają je przed promieniami słońca. Więc jeżeli my wchodzimy na taką plażę i słyszymy taką sieweczkę, a dłużej będziemy przebywać w sąsiedztwie gniazda, no to te jajka mogą się po prostu ugotować.

Opowieści o regionie

Sieweczka rzeczna/ fot.T.Sczansny

Tomasz Sczansny: Ptaki, podobnie jak psy nie pocą się i pies chłodzi się w ten sposób, że ma otwarty pysk i wyłożony język i w ten sposób się chłodzi. Ma taką chłodnicę. Ptaki się też nie pocą, otwierają szeroko dziób i oddychają, intensywnie rozkładają skrzydła i w ten sposób się wachlują.

To były ostatnie opowieści Tomka Sczansnego przed wakacjami. Wracamy do Was we wrześniu!

Czytaj także:

Najnowsze

R E K L A M A

Polecamy dzisiaj

Jak mija dzień? Sprawdź najważniejsze wiadomości z 15 lipca 2024