Pomysł na weekend: Familoki w Czerwionce-Leszczynach – urok czerwonej cegły
To wyjątkowe miejsce, które zachwyci nawet najbardziej wybrednych... Nie macie pomysły na trwający weekend? Zapraszamy na spacer po zabytkowym osiedlu familoków w Czerwionce-Leszczynach.
Szacowany czas czytania: 02:43
Pomysł na weekend – zachęcamy do podziwiania perełki architektury
Jedną z atrakcji Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego jest Zabytkowe Osiedle Patronackie kopalni „Dębieńsko” które znajduje się w Czerwionce Leszczynach. „Familoki” to jedna z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych kolonii tego typu. Zostało ono zaprojektowane tak, by tworzyć przemyślaną całość, choć każdy z familoków wchodzących w jego skład jest inny. Osiedle tworzą 84 jedno i dwukondygnacyjne budynki, murowane z czerwonej cegły z elementami ornamentów z białej cegły glazurowanej, elementami „muru pruskiego”, fragmentami gładkich piaskowych tynków i innymi zdobieniami elewacji. Zwiedzając familoki nie możesz pominąć izby pamięci z idealnym odwzorowaniem dawnych, śląskich mieszkań robotniczych, znajdują się tam sprzęty codziennego użytku, które doskonale pamiętają nasze babcie.
Pomysł na weekend – osiedle samowystarczalne
Oprócz budynków mieszkalnych i gospodarczych familoki posiadały budynek pralni i piekarni chleba (obecnie budynek Miejskiego Ośrodka Kultury przy ul. Wolności, znacznie przekształcony w latach 70.), szkołę powszechną (najstarsza zabytkowa część budynku znajduje się od strony ul. Szkolnej z zachowanym dawnym wejściem) i ochronkę dla dzieci (budynek przy ul. Wolności 11, przy nim rozbudowane współczesne nowe przedszkole).
Układ urbanistyczny osiedla familoków posiada stosunkowo dobrze zachowaną, zróżnicowaną zieleń obsadzenia ulic. Ulice obsadzono gatunkami drzew liściastych. Na ul. Słowackiego zachowała się dwurzędowa aleja starych lip, na ul. Hallera i ul. Mickiewicza aleje formowanych akacji, na ul. Wolności jarzębiny, a na ul. Szkolnej – lipy, kasztanowce i buki. Układ urbanistyczny osiedla wraz zabudową zachował się w dobrym stanie mimo dokonanych przekształceń. Cenną wartością zespołu jest niezwykłe zróżnicowanie architektury, form i detali poszczególnych budynków przy zachowaniu całości układu.
Na zabytkowym osiedlu wśród 84 budynków występuje aż 40 ich typów. Ze względu na duże wartości architektoniczne i urbanistyczne zabytkowego zespołu mieszkaniowego i jego położenie, w centrum Czerwionki w ostatnich latach prowadzone są tu intensywne prace mające na celu rewitalizację zespołu dla przywrócenia mu należytej funkcji śródmiejskiej i wypromowania go jako atrakcję turystyczną w skali miasta i regionu.
Familoki do zwiedzania
Zabytkowe Osiedla Patronackie Kopalni „Dębieńsko” w Czerwionce-Leszczynach można zwiedzać indywidualnie i grupowo. Zwiedzanie proponujemy rozpocząć się od Izby Tradycji, znajdującej się przy Centrum Informacji Turystycznej w Czerwionce (ul. Mickiewicza 10). Izba Tradycji przy Centrum Informacji Turystycznej dostępna jest od piątku do niedzieli w godz. 10.00-16.00. Zwiedzanie indywidualne lub grupowe bez przewodnika nie wiąże się z żadną opłatą. Możliwość zwiedzania obiektu przez osoby z niepełnosprawnością.
Centrum informacji Turystycznej wraz z Izbą Tradycji udostępnione jest również osobom niepełnosprawnym poprzez zamontowany zewnętrzny pionowy podnośnik hydrauliczny, łazienka wyposażona jest w uchwyty i poręcze. W bezpośrednim otoczeniu CIT-u, a także na terenie osiedla wydzielone są miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych.
Pomysł na weekend: Wieże i platformy widokowe w Beskidach Śląskim oraz Małym