Radio 90 logo

Gramy od 25 lat • Cieszyn 95.2 fm • Rybnik 90 fm Słuchaj Online Facebook YouTube Instagram

Przewodnik Radia 90: Będzie się działo na Osiedlu Familoków w Czerwionce-Leszczynach. Rusza Industriada

Facebook Twitter

Najbliższy weekend (11-12.09.) upłynie na Śląsku pod znakiem Industriady. Jej tegoroczne hasło brzmi "Technika. To Was zaskoczy!". 6 lat temu Czerwionka-Leszczyny znalazła się na szlaku Industriady, a dokładniej do wyjątkowych obiektów wartych odwiedzenia wpisano zabytkowe Osiedle Familoków.

W tym roku to właśnie tam będzie miało miejsce wojewódzkie otwarcie Industriady

– mówi burmistrz miasta i gminy Czerwionka-Leszczyny, Wiesław Janiszewski:

Wiesław Janiszewski: Sześć lat po dołączeniu do klubu tych miast, które wstąpiły do tego zaszczytnego grona. My w roku 2016 wiedzieliśmy, że dla nas to jest z jednej strony zaszczyt, ale z drugiej strony zobowiązanie do tego, żeby o nasze familoki, nasze osiedle dbać, ciągle je modernizować, rewitalizować. Wiedzieliśmy, że to jest działanie wielostronne. Z jednej strony poprawa warunków życia dla mieszkańców, ale także atrakcja turystyczna, promocja tego osiedla w gminie, ale także poza terenem naszej gminy. I fajnie, że po paru latach dostrzeżono naszą pracę. Dostrzeżono także wartość tego zabytku i mogę głośno zaprosić wszystkich na 11 września na godzinę 12.00. Odbędzie się inauguracja 12. edycji Industriady. Moc wydarzeń z tym związanych w Czerwionce-Leszczyny.

Wiesław Janiszewski

Program wojewódzkiego otwarcia Industraiady w Czerwionce-Leszczynach jest bardzo bogaty:

Zaczynamy o godz. 12.00

-mówi rzecznik urzędu miasta i gminy w Czerwionce-Leszczynach Hanna Piórecka- Nowak:

Hanna Piórecka- Nowak: Po oficjalnym otwarciu zapraszamy na koncert zespołu pieśni i tańca „Śląsk”, który koncertował na wielkich światowych scenach, a już w sobotę usłyszymy go na „familokach” o godzinie 12.00. Serdecznie zapraszamy na blisko godzinny koncert zespołu pieśni i tańca „Śląsk”. O godzinie 15.00 wystąpi u nas zespół „Muzykanty”. O 18.30 bawić nas będzie kabaret „Rak”, a o godzinie 20.00 zapraszamy na widowisko multimedialne High Tech Music. To jest kolejny mocny punkt programu Industriady na familokach, jest to performance, który połączy dźwięk, wizualizacje i taniec. Nieprzerwanie, od godziny 12.00 do 20.00 będą trwać warsztaty kreatywne nie tylko dla dzieci, ale również dla całych rodzin. Będzie to: doświadczalnia, induanimacje, warsztaty ceramiczne, malowanie karykatur węglem, warsztaty z kuchni molekularnej. Zapraszamy także do udziału w fabularyzowanej grze miejskiej. Industriada to także okazja, żeby poszerzyć swoją wiedzę dotyczącą zabytków techniki. Zapraszamy także na zwiedzanie osiedla z przewodnikiem. Startujemy spod centrum informacji turystycznej na „familokach” o godzinie; 13.30, 15.00 i o 17.00. O godzinie 16.00 do centrum informacji turystycznej zapraszamy na wykład dra Łukasza Zimnocha. Będzie to wykład dotyczący rodu Donnersmarcków, magnatów przemysłowych związanych ze Śląskiem. Osiedle familoków będzie można zwiedzać kolejką turystyczną, jest to uwielbiany punkt programu przez mieszkańców i turystów. Przystanek będzie się znajdował przy ulicy Szkolnej. W tym roku nowość: będzie można zobaczyć nasze osiedle z wysokości. W godzinach 18.00 – 21.00 zapraszamy na loty balonem na uwięzi. Zapraszamy serdecznie do Czerwionki!

Hanna Piórecka-Nowak

Zabytkowe osiedle familoków można zwiedzać. Każde takie zwiedzanie zaczyna się tak!

Posłuchajcie:

Teraz dwa słowa o historii Osiedla Familoków w Czerwionce-Leszczynach:

Czesław Buła-Żemła: Osiedle Familoków w Czerwionce-Leszczyny powstało dla pracowników, czyli górników. Powstały w 1898 roku dla kopalni, wówczas nazywała się ona Dębieńsko (…). Jest tu u nas w sumie aż 121 familoków, a każdy jest inny. Tutaj w zwartej zabudowie na powierzchni 15 hektarów jest ich 84, no i naprawdę jest co podziwiać. Jest to zabudowa charakterystyczna dla początku XX wieku. Nasze familoki posiadają 4, 6, albo 8 mieszkań. Jest też za naszą byłą „grubą” (kopalnią) apostolok, jak się da łatwo domyśleć jest to wielki „familok”, gdzie było 12 mieszkań, ponad 100-metrowych dla ówczesnego dozoru kopalni.

Czesław Buła-Żemła

Naszym przewodnikiem po Osiedlu Familoków jest Czesław Buła-Żemła, pracownik tamtejszego Centrum Informacji Turystycznej:

Czesław Buła-Żemła: Familoki od 1995 roku są objęte ochroną konserwatora zabytków, należą do klasy A zabytków województwa śląskiego. Najciekawsza historia związana jest z byłym budynkiem Miejskiego Ośrodka Kultury w Czerwionce- Leszczynach, który niestety został przebudowany, wówczas budynek użyteczności publicznej, gdzie znajdowały się piekaroki do pieczenia chleba, łaźnia, piekarnia i takie pomieszczenie do spotkań, (…) a teraz jest jednym z budynków Miejskiego Ośrodka Kultury Czerwionce-Leszczynach.

Familoki w Czerwionce-Leszczynach zaskakują swoją różnorodnością:

Czesław Buła-Żemła: Każdy familok jest inny, ich cechą charakterystyczna są dachy pokryte tak zwaną karpiówką, często spotykane są części muru pruskiego, klinkierowa cegła. Bardzo częstym elementem jest tak zwane „wole oko”, takie zaokrąglone półkoliste okno, gdzie kiedyś bardzo często mieszkańcy osiedla posiadający gołębie mieli tam wloty i wyloty tych pięknych ptaków. Kiedyś było to osiedle typowo górnicze, w większości mieszkają tu byli górnicy kopalni Dębieńsko i pozostałych kopalń. W 2000 roku kopalnia została zamknięta, a wielu pracowników podjęło pracę w okolicznych kopalniach.

Co jeszcze można usłyszeć od przewodnika Czesława Buły-Żemły, który oprowadza wycieczki po zabytkowym osiedlu familoków w Czerwionce-Leszczynach?

Czesław Buła-Żemła: Opowiadam różne rzeczy związane z historią, czy też z rzeźbami, które stoją na terenie. (…) Przed byłą ochronką, która powstała w 1927 roku, teraz jest rozbudowane przedszkole nr 6. Pod jarzębiną stoi też rzeźba Karolinki. (…) Można również odwiedzić budynek biblioteki, który został odrestaurowany, przed nim są posadzone trzy drzewa pomniki lipy poświęcone miejscowym powstańcom (…). Należy wspomnieć budynek szkoły podstawowej, gdzie jest charakterystyczne pierwotne wejście (…). Warto również powiedzieć, że ta szkoła powstała w 1915 roku, w okresie międzywojennym była też w tej szkole klasa dla mniejszości niemieckiej. Zapraszam pięknie na Osiedle Familoków w Czerwionce i przede wszystkim na Industriadę, ponieważ nasze osiedle znajduje się na Szlaku
Zabytków Techniki. (…)

Na osiedlu familoków w Czerwionce-Leszczynach warto zajrzeć także do Centrum Informacji Turystycznej. Mówi jej pracownik:

Katarzyna Puchcik: Jest to osiedle bardzo atrakcyjne dla turystów, stąd też postała uzasadniona potrzeba, żeby tutaj w naszej miejscowości znajdowało się Centrum Informacji Turystycznej. Wybór lokalizacji był oczywisty, jesteśmy w familoku przy ulicy Mickiewicza 10. W naszym biurze możemy poznać dużo ciekawostek na temat atrakcji naszego regionu, zajmujemy się sprzedażą gadżetów i wydawnictw związanych z naszym regionem, organizujemy wycieczki z przewodnikiem, bierzemy udział w targach turystyki oraz prowadzimy warsztaty. Przy naszym biurze znajduje się mieszkanie, które w tym roku zostało udostępnione do zwiedzania przez turystów. Znajdują się tam przedmioty codziennego użytku, które zostały podarowane przez mieszkańców. Jest masa ciekawych rzeczy do zobaczenia z tamtych lat! (…)  Zapraszamy serdecznie.

Katarzyna Puchcik

Zobacz zdjęcia:

Program Industriady w Czerwionce-Leszczynach:

Podczas sobotniej (11.09.) imprezy będzie także możliwość zaszczepienia się przeciwko COVID-19.

Czytaj także:

Najnowsze

R E K L A M A

Polecamy dzisiaj