Tradycje świąteczne w różnych częściach świata. Jak świętują, co jedzą, kto przynosi prezenty?
Boże Narodzenie obchodzone jest na całym świecie, ale tradycje świąteczne i wigilijne zwyczaje różnią się w zależności od kraju. Od dzielenia się opłatkiem w Polsce, przez prezenty przynoszone przez Dziadka Mroza w Rosji, po Jultomtena w Szwecji – każde miejsce ma swoje unikalne rytuały, potrawy i symbole. Przeczytajcie jak święta obchodzą Portugalczycy, Słowacy czy Niemcy.
Szacowany czas czytania: 05:42
Tradycje świąteczne w Polsce
Tradycyjnie, w Polsce kolacja wigilijna zaczyna się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda. Wtedy cała rodzina zbiera się przy stole nakrytym obrusem, pod którym znajduje się siano. Przed rozpoczęciem kolacji dzielimy się opłatkiem, składając sobie życzenia.
Na stole także znajduje się puste nakrycie, z myślą o zmarłych oraz osobach niemających z kim spędzić Wigilii. Gdy już podzielimy się opłatkiem możemy zasiadać do stołu, a tam czekać na nas będzie barszcz z uszkami, makowiec czy karp.
Tradycje świąteczne w Niemczech
Tam święta zaczynają się 25 grudnia. Nie ma tam pasterki, a na nabożeństwo chodzi się po południu. Po przyjściu z kościoła zaczyna się kolacja świąteczna. A co króluje na stołach? Sałatka kartoflana, różnego rodzaju pieczona kiełbasa i potrawy z kapusty kiszonej, a dzieci otrzymują pełen talerz słodyczy i owoców.
Życzenia składa się bez dzielenia się opłatkiem. Nie ma też miejsca przy stole dla niespodziewanego gościa, za to przy kolacji każdy pod talerzem znajduje jakiś pieniążek co zapewnić ma rodzinie dostatek przez cały rok.
Tradycje świąteczne w Słowacji
Prawdziwy okres świąteczny w Słowacji rozpoczyna się 24 grudnia. Ludzie wierzący przez cały ten dzień zachowują post, a kiedy ukaże się pierwsza gwiazdka zasiadają do kolacji, na której tradycyjnie zjeść można zupę grzybową, kapuśniak, sałatkę ziemniaczaną, haluszki z makiem oraz opłatki z miodem.
Tego dnia wieczorem, także rozpakowują prezenty, które przynosi Jeżiszka. Dodatkowo w prawie każdym domu stoi choinka (stromeček) i to przy niej domownicy zasiadają do kolacji.
Tradycje świąteczne w Rosji
Wierzący Rosjanie rozpoczynają Soczelnik (сочельник), czyli wigilię, która odbywa się tam 6 stycznia. Jedzą oni kolację wigilijną, na której powinno znaleźć się 12 postnych dań, m. in. kutia, uzvar (rodzaj kompotu, przyrządzany z suszonych owoców i jagód), barszcz z grzybami oraz kasza gryczana.
Większość Rosjan świętuje jednak Nowy Rok, zamiast wigilii. To w ten dzień jedzą oni uroczystą kolację oraz otrzymują prezenty. A w Rosji prezenty przynosi Dziadek Mróz (Дед Мороз) i jego wnuczka Śnieżynka (Снегурочка). Rosjanie także, podobnie jak my, w grudniu już ubierają choinkę.
Tradycje świąteczne w Szwecji
Boże Narodzenie to najdłuższe i największe święto w Szwecji, zaczyna się 13 grudnia w Dzień Św. Łucji, a kończy 13 stycznia. Dzień Świętej Łucji oznacza światło i przezwyciężenie sił ciemności. Tego dnia odbywa się w Szwecji wiele procesji i parad. Szwedzi do kolacji wigilijnej zasiadają o wiele wcześniej niż Polacy, właściwie mają tam oni bardziej obiad wigilijny – rozpoczyna się już o godzinie 14:00.
A co znajduje się na stole wigilijnym? Głównym daniem jest suszona lub wędzona ryba, która zostaje namoczona w specjalnym sosie. Na stół trafiają też galaretka wieprzowa, kasza gryczana, kasza ryżowa z mlekiem, a ze słodkości – pierniczki. Prezenty pod choinkę przynosi tam Jultomten.
Tradycje świąteczne w Portugalii
W wigilię Bożego Narodzenia (Véspera do Natal) całe rodziny zbierają się w domach wokół choinki i oczekują nadejścia północy, by wybrać się do kościoła na pasterkę (Missa do Galo). Po skończonej mszy, wszyscy udają się do domów by zasiąść do wigilijnego posiłku „consoada”, a tam jedzą, np. dorsza według specjalnego przepisu – gotuje się do niego kapustę, robi krokiety z ryb, na deser podaje różne ciasta. Podstawowym daniem jest nadziewany indyk „peru”. Może też być kurczak lub kura z kasztanami, rodzynkami i migdałami.
Drzewko ustawia się w wiklinowym koszyku lub w wazonie na środku stołu. Starą tradycją jest zapraszanie dusz zmarłych, dla których pozostawia się puste nakrycie przy wigilijnym stole lub wrzuca się do kominka okruszki z wigilijnych potraw.
Tradycje świąteczne w USA
Święta w Stanach Zjednoczonych trwają tylko jeden dzień – 25 grudnia. To w ten dzień rodzina wspólnie przy choince rozpakowuje prezenty. Wigilia i post nie są tam znane, a drugi dzień Bożego Narodzenia jest normalnym dniem pracy. Cały okres przedświąteczny, który zaczyna się w dzień po Święcie Dziękczynienia (czwarty piątek listopada) jest właściwym okresem świąt.
Amerykanie przykładają wielką wagę do zbudowania nastroju świątecznego – wielka i kolorowa choinka (można na niej znaleźć także ciasteczka, pierniczki i różnego rodzaju słodycze), tradycja „Elf on the shelf” (elf pilnuje, aby dziecko do świąt było grzeczne) czy „the ugly Christmas sweaters” ( kiczowate świąteczne swetry).
A co jest na stole w święta? Rodziny spotykają się 25 grudnia na obiad, a jedzenie nie różni się dużo od tego, które jest serwowane na Święto Dziękczynienia – indyk, ziemniaki, wędlina. Nie może także zabraknąć słodkości – sernika, tarty jabłkowej i własnoręcznie dekorowanych ciasteczek!
Tradycje świąteczne w Indiach
W Indiach, gdzie chrześcijaństwo łączy się z bogatym lokalnym dziedzictwem, sposób obchodzenia Bożego Narodzenia znacznie różni się w zależności od regionu. Na południu, gdzie wiele jest chrześcijan, Boże Narodzenie jest czasem pełnym tradycyjnych obrzędów religijnych i procesji. Z drugiej strony, na północy święta te nabierają bardziej świeckiego charakteru.
A co znajdziemy na stołach? Na południu królują uczty z ryżu i ryb. Podczas gdy w stanie Goa dominują dania z wpływami portugalskimi, takie jak słynne „Vindaloo” czy „Sorpotel”. Znajdziemy tam też słodkości, takie jak „Kulkuls” – małe, słodkie przekąski, czy „Bebinca” – warstwowy deser z Goi.
Dla Hindusów, którzy nie są chrześcijanami, czas świąt Bożego Narodzenia to okazja do spotkania się z rodziną i przyjaciółmi. Zwykle w tym czasie odbywają się świąteczne imprezy i uroczyste, rodzinne obiady lub lunche, często na mieście.
